วัดความชื้นอาหารสัตว์ด้วย NIR ทำไมจึงเป็นมาตรฐานของโรงงานอาหารสัตว์ยุคใหม่

ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ คุณภาพของวัตถุดิบเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อคุณภาพของผลิตภัณฑ์ ต้นทุนการผลิต และประสิทธิภาพของกระบวนการผลิตทั้งหมดหนึ่งในค่าที่ต้องตรวจสอบทุกวันคือ ความชื้น (Moisture) เพราะหากวัตถุดิบมีความชื้นสูงเกินมาตรฐาน อาจก่อให้เกิดเชื้อรา การเสื่อมคุณภาพ และการสูญเสียทางเศรษฐกิจได้ปัจจุบัน โรงงานอาหารสัตว์จำนวนมากจึงเลือกใช้ Near Infrared Spectroscopy (NIR) เพื่อวิเคราะห์ความชื้นได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ และสามารถตรวจสอบวัตถุดิบได้ตั้งแต่จุดรับสินค้า

ทำไมความชื้นจึงมีความสำคัญในอาหารสัตว์

ความชื้นส่งผลต่อคุณภาพของอาหารสัตว์ในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นอายุการเก็บรักษา ความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ น้ำหนักสินค้า และต้นทุนการผลิตหากความชื้นสูงเกินไป อาจทำให้เกิดเชื้อราและสารพิษจากเชื้อรา (Mycotoxins) ซึ่งส่งผลเสียต่อสุขภาพสัตว์และอาจสร้างความเสียหายต่อชื่อเสียงของผู้ผลิตในทางกลับกัน หากความชื้นต่ำเกินไป ก็อาจทำให้เกิดการสูญเสียน้ำหนักของสินค้า ส่งผลต่อผลตอบแทนในการผลิต

หลักการทำงานของ NIR

NIR หรือ Near Infrared Spectroscopy ใช้แสงในช่วงใกล้อินฟราเรดส่องผ่านหรือสะท้อนจากตัวอย่างโมเลกุลของน้ำจะดูดกลืนพลังงานในช่วงความยาวคลื่นเฉพาะ ทำให้เครื่องสามารถคำนวณปริมาณความชื้นได้จากรูปแบบของสเปกตรัมที่ตรวจวัดได้ซอฟต์แวร์จะเปรียบเทียบข้อมูลกับ Calibration Model ที่สร้างจากข้อมูลอ้างอิงในห้องปฏิบัติการ ทำให้สามารถรายงานค่าความชื้นได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ

วัตถุดิบที่สามารถวิเคราะห์ได้

• ข้าวโพด (Corn)
• กากถั่วเหลือง (Soybean Meal)
• รำข้าว (Rice Bran)
• ปลาป่น (Fish Meal)
• มันสำปะหลัง (Cassava)
• DDGS
• ข้าวสาลี (Wheat)
• เมล็ดธัญพืชต่าง ๆ
• อาหารสัตว์สำเร็จรูป (Pellet Feed)

นอกจากความชื้นแล้ว NIR ยังวิเคราะห์อะไรได้อีก

ข้อได้เปรียบสำคัญของ NIR คือการวิเคราะห์องค์ประกอบหลายค่าได้พร้อมกันจากการวัดเพียงครั้งเดียว

ประโยชน์ของ NIR ในโรงงานอาหารสัตว์

• ตรวจรับวัตถุดิบได้ทันทีเมื่อมาถึงโรงงาน
• ลดเวลารอผลจากห้องปฏิบัติการ
• ควบคุมคุณภาพการผลิตได้แบบ Real-Time
• ลดความเสี่ยงจากวัตถุดิบที่มีความชื้นสูง
• ช่วยควบคุมสูตรอาหารสัตว์ให้สม่ำเสมอ
• ลดต้นทุนจากการวิเคราะห์ด้วยวิธีเคมี
• ลดการสูญเสียจากสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน

เปรียบเทียบ NIR กับวิธีอบแห้ง (Oven Method)

โรงงานประเภทใดที่เหมาะกับการใช้ NIR

• โรงงานผลิตอาหารสัตว์
• โรงงานอาหารสัตว์เลี้ยง (Pet Food)
• ผู้ผลิต Premix
• โรงงานแปรรูปธัญพืช
• ผู้รับซื้อวัตถุดิบเกษตร
• ผู้ส่งออกวัตถุดิบอาหารสัตว์
• ศูนย์วิจัยด้านโภชนาการสัตว์

สรุป

การควบคุมความชื้นเป็นหนึ่งในขั้นตอนสำคัญที่สุดของการผลิตอาหารสัตว์ เพราะส่งผลต่อคุณภาพสินค้า อายุการเก็บรักษา และต้นทุนการผลิตNIR จึงกลายเป็นเครื่องมือมาตรฐานของโรงงานอาหารสัตว์ยุคใหม่ ด้วยความสามารถในการวิเคราะห์ความชื้นและองค์ประกอบทางโภชนาการอื่น ๆ ได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ และไม่ทำลายตัวอย่างการตรวจสอบแบบ Real-Time ยังช่วยให้ผู้ผลิตสามารถตัดสินใจได้ทันที ลดความสูญเสีย และเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการผลิตในระยะยาว