304 กับ 316 แยกด้วยตาไม่ได้จริงหรือ?
คำตอบคือ “จริง”Stainless Steel เกรด 304 และ 316 มีลักษณะภายนอกที่คล้ายกันมาก ไม่ว่าจะเป็นสี ความเงา น้ำหนัก หรือพื้นผิว จนแทบไม่สามารถแยกได้ด้วยสายตา แม้แต่ผู้ที่มีประสบการณ์ในธุรกิจซื้อขายเศษโลหะก็ยังไม่สามารถยืนยันเกรดได้อย่างแม่นยำหากไม่มีเครื่องมือวิเคราะห์ในธุรกิจ Scrap Recycling การแยกเกรดผิดเพียงเล็กน้อยอาจส่งผลให้สูญเสียกำไรหลายแสนบาทต่อปี เนื่องจาก 316 Stainless Steel มีมูลค่าสูงกว่า 304 อย่างชัดเจน
304 และ 316 แตกต่างกันอย่างไร
ทั้งสองเกรดเป็น Austenitic Stainless Steel ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลก แต่มีองค์ประกอบของโลหะผสมต่างกัน โดยเฉพาะธาตุ Molybdenum (Mo)
| องค์ประกอบ | Stainless 304 | Stainless 316 |
|---|---|---|
| Chromium (Cr) | ประมาณ 18% | ประมาณ 16–18% |
| Nickel (Ni) | ประมาณ 8% | ประมาณ 10–14% |
| Molybdenum (Mo) | ไม่มี | ประมาณ 2–3% |
การเติม Molybdenum ทำให้ 316 มีความสามารถในการต้านทานการกัดกร่อนสูงกว่า โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมที่มีคลอไรด์ เช่น น้ำทะเล โรงงานเคมี และอุตสาหกรรมอาหาร
ทำไมจึงแยกด้วยสายตาไม่ได้
แม้ส่วนประกอบภายในจะแตกต่างกัน แต่พื้นผิวภายนอกของทั้งสองเกรดแทบไม่มีความแตกต่างที่สังเกตได้หลายคนพยายามใช้วิธีต่าง ๆ เช่น
- ดูสีของโลหะ
- ชั่งน้ำหนัก
- ใช้แม่เหล็ก
- ทดสอบด้วยน้ำยา
- สังเกตรอยเชื่อม
วิธีเหล่านี้อาจช่วยคัดกรองได้ในบางกรณี แต่ไม่สามารถยืนยันเกรดได้อย่างแม่นยำ และไม่เหมาะสำหรับการซื้อขายที่มีมูลค่าสูง
Handheld XRF ช่วยแยก 304 และ 316 ได้อย่างไร
Handheld XRF ใช้เทคนิค X-ray Fluorescence ในการวิเคราะห์องค์ประกอบของธาตุภายในโลหะเมื่อเครื่องยิงรังสีเอกซ์ไปยังตัวอย่าง อะตอมของธาตุต่าง ๆ จะปล่อยรังสี Fluorescence ออกมา ซึ่งมีลักษณะเฉพาะของแต่ละธาตุเครื่องจะคำนวณและแสดงผลทันทีว่าโลหะมีองค์ประกอบของ Chromium, Nickel, Molybdenum และธาตุอื่น ๆ เท่าใดหากตรวจพบ Molybdenum ในช่วงที่เหมาะสม เครื่องก็สามารถระบุได้ว่าเป็น Stainless Steel 316
ทำไมการแยกเกรดจึงสำคัญในธุรกิจ Scrap
- 316 มีราคาสูงกว่า 304
- ลดการปนเกรดในกระบวนการรีไซเคิล
- ช่วยสร้างความน่าเชื่อถือกับลูกค้า
- ลดข้อโต้แย้งระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย
- ช่วยให้การประเมินราคามีความถูกต้องมากขึ้น
ใครบ้างที่ควรใช้ Handheld XRF
- ลานรับซื้อเศษโลหะ
- โรงงานรีไซเคิลโลหะ
- โรงหลอม
- บริษัทซื้อขาย Stainless Steel
- โรงงานผลิตชิ้นส่วนโลหะ
- บริษัทตรวจสอบวัสดุ (Inspection)
- ผู้ให้บริการ Positive Material Identification (PMI)
สามารถแยก Stainless Steel เกรดอื่นได้หรือไม่
นอกจาก 304 และ 316 แล้ว Handheld XRF ยังสามารถช่วยจำแนก Stainless Steel ได้อีกหลายเกรด เช่น
- 201
- 202
- 303
- 304L
- 316L
- 310
- 309
- 321
- 347
- Duplex Stainless Steel
- Super Duplex Stainless Steel
ทั้งนี้ ความสามารถในการจำแนกขึ้นอยู่กับฐานข้อมูล Alloy Grade และซอฟต์แวร์ของเครื่องแต่ละรุ่น
Handheld XRF แทนการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการได้หรือไม่
สำหรับงานคัดแยกโลหะและการซื้อขาย Scrap เครื่อง Handheld XRF สามารถให้ข้อมูลได้รวดเร็วและเพียงพอต่อการตัดสินใจในภาคสนามอย่างไรก็ตาม หากเป็นงานรับรองคุณภาพตามมาตรฐาน หรือการตรวจสอบเชิงลึก อาจจำเป็นต้องใช้การวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการร่วมด้วย
สรุป
304 และ 316 Stainless Steel ไม่สามารถแยกได้ด้วยสายตาอย่างน่าเชื่อถือ เนื่องจากมีลักษณะภายนอกคล้ายกันมากความแตกต่างสำคัญอยู่ที่องค์ประกอบทางเคมี โดยเฉพาะ Molybdenum ซึ่งเป็นธาตุที่ทำให้ 316 มีคุณสมบัติและมูลค่าสูงกว่าHandheld XRF จึงเป็นเครื่องมือที่ได้รับความนิยมในอุตสาหกรรม Scrap Recycling เพราะสามารถวิเคราะห์องค์ประกอบของโลหะได้ภายในไม่กี่วินาที ช่วยลดความผิดพลาด เพิ่มความแม่นยำในการประเมินราคา และสร้างความมั่นใจในการซื้อขาย